زیپو کالا: بررسی نوسانات صادرات خودرو و قطعات در دوره زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ نشان میدهد که بازارهای صادراتی کشور از ثبات لازم برخوردار نبوده اند.
به گزارش زیپو کالا به نقل از مهر، بررسی آمارهای انتشار یافته از صادرات خودرو توسط مرکز پژوهش های مجلس به تفکیک انواع مختلف آن نشان میدهد که سهم ایران در بازارهای جهانی خودرو بسیار محدود است. در صورتیکه نیاز داخلی و حجم واردات رقم قابل توجهی را شامل می شود، صادرات خودرو به علت تحریم های بین المللی، محدودیت های ناشی از روابط تجاری، فقدان توسعه محصولات رقابت پذیر و نبود برنامه ریزی راهبردی مؤثر، نتوانسته جایگاهی درخور به دست آورد. همین عوامل سبب شده اند که صنعت خودروی کشور نه تنها از ظرفیتهای بالقوه خود برای حضور در حوزه بین الملل بهره برداری نکند، بلکه در سالیان اخیر با بازارهای صادراتی بی ثبات و شکننده نیز روبه رو باشد.
بر همین اساس بررسی ارزش صادرات خودرو از آن حکایت می کند که خودرو های سواری بخش اصلی سبد صادراتی کشور را ایجاد کرده اند. در عین حال، این میزان طی سالیان اخیر به شدت کم شده است.
نکته حائز اهمیت آنست که بخش عمده صادرات خودروی کشور را خودرو های سواری تشکیل میدهد و همین میزان نیز در حدی محدود است که تعداد آن در سالها اخیر از چند هزار دستگاه فراتر نمیرود. همچنین، بررسی نوسانات صادرات در دوره زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ نشان میدهد که بازارهای صادراتی کشور از ثبات لازم برخوردار نبوده اند.
این وضعیت بیان کننده آنست که صنعت خودروی ایران ماهیت صادرات محور ندارد و در آینده با چالشهای جدی مواجه خواهد شد. باتوجه به هدفگذاری تولید سه میلیون دستگاه خودرو در برنامه هفتم توسعه، در صورت ادامه عدم صادرات، خودروسازان با اضافه عرضه روبه رو شده و این امر منجر به تحمیل زیان به آنها خواهد شد.
ارزش صادرات قطعات خودرو
در شکل زیر، میزان ارزش صادرات قطعات خودرویی کشور در سه دسته کلی نمایش داده شده است. بررسی داده های این شکل نشان میدهد که بخش قابل توجهی از صادرات صنعت خودروی کشور به حوزه قطعات در رابطه با بدنه، اجزا و سایر قطعات خودرو اختصاص دارد. در این بین صادرات بدنه عمدتا بوسیله سایتهای تولیدی مستقر در کشورهایی نظیر عراق و سوریه انجام می شده است.
با این حال، در سالیان اخیر به علت تشدید تحریم های بین المللی و بروز مشکلات و ناپایداری های سیاسی و اقتصادی در منطقه، خصوصاً در عراق و سوریه، روند صادرات بدنه با افت قابل توجهی روبه رو شده است. این شرایط، بطور مستقیم سبب شده که حجم صادرات بدنه در مقایسه با سال ۱۳۹۷ به کمتر از یک سوم کم شود.
نکته قابل توجه در عرصه صادرات قطعات خودرو، عدم کاهش صادرات اجزا و قطعات خودرو در سالیان اخیر است. این روند پایدار را میتوان به عوامل مختلفی نسبت داد؛ همچون ایجاد فرصتهای جدید در بازار روسیه به واسطه جنگ اکراین. در عین حال، با اهمیت ترین عامل را باید در تشکیل بازار مناسب قطعات یدکی برای صنعت خودروی کشور دانست؛ بازاری که نتیجه مستقیم صادرات خودرو در سالهای قبل است.
شایان ذکر است که میان صادرات قطعات و صادرات خودرو، رابطه ای مستقیم و متقابل وجود دارد. تحقق اهداف صادراتی تعیین شده در برنامه هفتم توسعه، مستلزم آنست که صادرات خودرو نیز همزمان دنبال شود؛ برای اینکه در غیر این صورت، صنعت قطعهسازی کشور به تنهایی توان ورود و حضور پایدار با حجم بالای صادرات در بازارهای خارجی را نخواهد داشت.
به طور خلاصه در صورتی که نیاز داخلی و حجم واردات رقم قابل توجهی را شامل می شود، صادرات خودرو به دلیل تحریم های بین المللی، محدودیت های ناشی از روابط تجاری، فقدان توسعه محصولات رقابت پذیر و نبود برنامه ریزی راهبردی مؤثر، نتوانسته جایگاهی درخور به دست آورد. این وضعیت بیان کننده آنست که صنعت خودروی ایران ماهیت صادرات محور ندارد و در آینده با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
منبع: zipokala.ir
