به گزارش زیپو کالا به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی گزارش شهریورماه «رادار فضای مجازی» با عنوان «رصد و تحلیل روندهای محتوایی شبکه های اجتماعی»، را بمنظور بررسی فضای محتوایی پنج سکو داخلی ایتا، بله، روبیکا، سروش پلاس و ویراستی در بازه زمانی یکم تا سی ویکم شهریور ۱۴۰۵ منتشر نمود.
در این گزارش، محتوای پخش شده در هر یک از این سکوها در چهار محور فرهنگی-اجتماعی، سیاسی-دیپلماتیک، اقتصادی-معیشتی و نظامی-امنیتی بررسی شده و علاوه بر مقایسه الگوی محتوایی سکوها، تغییرات میان نیمه نخست و دوم شهریور نیز مورد تحلیل قرار گرفته است.
این گزارش همینطور با بررسی حجم تولید و میزان بازدید محتوا، نسبت فعالیت کانال های فعال، سهم و اولویت محورهای موضوعی و مهم ترین موضوعات مورد توجه کاربران، تصویری مقایسه ای از فضای محتوایی این پنج سکو ارایه می کند و در ادامه، روندهای مشترک و تفاوت های محتوایی آنها را در مطالبی همچون سیاست خارجی، تحولات نظامی و امنیتی و مسایل اقتصادی و معیشتی مورد توجه قرار می دهد.
از حجم تولید تا میزان بازدید؛ کدام سکو بیشتر تولید کرد و کدام بیشتر دیده شد؟
در میان پنج سکوی بررسی شده، ایتا با بیشتر از ۳۰.۸ میلیون محتوا و ۱۹۴.۵ هزار کانال فعال، بیشترین حجم تولید محتوا را به خود اختصاص داده و در مجموع بیشتر از ۱۷.۹ میلیارد بازدید را در شهریور ماه ثبت کرده است.
روبیکا با ۲۱ میلیون محتوا و ۱۷۲ هزار کانال فعال، از نظر حجم تولید در رتبه دوم قرار دارد؛ اما با ثبت بیشتر از ۴۶.۷ میلیارد بازدید، فاصله قابل توجهی با سایر سکوها دارد و پربازدیدترین سکوی داخلی در این مقایسه است.
بله نیز با ۱۵ میلیون محتوا و ۹۸.۳ هزار کانال فعال، بیشتر از ۱۶.۱ میلیارد بازدید داشته است.
سروش پلاس با ۹.۴ میلیون محتوا، ۱۶.۶ هزار کانال فعال و ۳.۴۶ میلیارد بازدید، مقیاس فعالیت کوچک تری نسبت به سه سکوی دیگر دارد. ویراستی نیز با ۷۲۸ هزار محتوا و ۲۵.۴ هزار رسانه فعال، کمترین حجم تولید محتوا را در بین پنج سکو ثبت کرده است.
این آمارها نشان میدهد که حجم تولید محتوا الزاماً به مفهوم بازدید بیشتر نیست. روبیکا با وجود تولید حدود ۳۲ درصد محتوای کمتر از ایتا، بیشتر از دو و نیم برابر آن بازدید داشته است.
بنابراین، تفاوت میان حجم تولید و بازدید محتوا یکی از نکات مهم این گزارش است؛ ایتا در تعداد محتوای تولیدشده پیشتاز است، اما روبیکا از نظر میزان بازدید فاصله محسوسی با سایر سکوها دارد.
هر کانال چقدر محتوا تولید می کند؟
بررسی نسبت حجم محتوا به تعداد کانال ها و صفحات فعال، تفاوت میزان تولید محتوا به ازای هر کانال یا صفحه را در این سکوها نشان میدهد.
سروش پلاس با میانگین حدود ۵۶۴ محتوای ماهانه به ازای هر کانال فعال، بالاترین میزان تولید به ازای کانال را دارد؛ به این معنا که بخش قابل توجهی از محتوای این سکو توسط تعداد محدودتری از رسانه ها و کانال های فعال تولید می شود.
در ایتا این میانگین حدود ۱۵۸ محتوا و در بله حدود ۱۵۳محتوا به ازای هر کانال در ماه است. روبیکا نیز با میانگین حدود ۱۲۲ محتوا در سطح پایین تری نسبت به این دو سکو قرار می گیرد.
در مقابل، ویراستی با میانگین تنها حدود ۲۹ محتوا به ازای هر صفحه اجتماعی، الگویی متفاوت دارد و فعالیت محتوایی آن بیشتر پراکنده و متکی بر تولید فردی کاربران است.
در مجموع، این شاخص نشان میدهد که پنج سکوی داخلی تنها از نظر حجم فعالیت با یکدیگر تفاوت ندارند، بلکه ساختار تولید محتوا و میزان تمرکز فعالیت رسانه ها، کانال ها و صفحات اجتماعی نیز در آنها متفاوت می باشد.
نقشه محتوایی پنج سکو؛ از غلبه مسایل نظامی تا تمرکز بر زندگی روزمره
توزیع محتوای چهار محور اصلی نظامی-منطقه ای، سیاسی-دیپلماتیک، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی-معیشتی در پنج سکو داخلی نشان میدهد که هر سکو، اولویت محتوایی متفاوتی دارد.
در ایتا، محور نظامی-منطقه ای با حدود ۴۰ درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و بعد از آن سیاسی-دیپلماتیک با ۲۲ درصد، فرهنگی-اجتماعی با ۱۹درصد و اقتصادی-معیشتی نیز با ۱۹ درصد قرار گرفته اند.
در بله، محور سیاسی-دیپلماتیک با ۳۰.۶ درصد در صدر قرار دارد. بعد از آن اقتصادی-معیشتی با ۲۷.۸ درصد، نظامی-امنیتی با ۲۳.۸ درصد و فرهنگی-اجتماعی با ۱۷.۸درصد قرار دارند.
در سروش پلاس، محور فرهنگی-اجتماعی با حدود ۶۱درصد سهم غالب را دارد و فاصله آن با سایر محورها قابل توجه است. بعد از این محور، نظامی-امنیتی با ۱۷درصد و سیاسی-دیپلماتیک و اقتصادی-معیشتی هر کدام با ۱۱ درصد قرار دارند.
در روبیکا، دو محور نظامی-امنیتی با حدود ۳۲ درصد و اقتصادی-معیشتی با ۳۱ درصد تقریبا در یک سطح قرار گرفته اند. سیاسی-دیپلماتیک ۲۱ درصد و فرهنگی-اجتماعی ۱۶ درصد از محتوای این سکو را می سازند.
ویراستی نیز الگویی نزدیک به سروش پلاس دارد؛ فرهنگی-اجتماعی با ۵۸.۸ درصد در صدر قرار گرفته و بعد از آن سیاسی-حکمرانی با ۱۷.۶ درصد، نظامی-امنیتی با ۱۲ درصد و اقتصادی-معیشتی با ۱۱.۶ درصد قرار دارند.
بر این اساس سروش پلاس و ویراستی در شهریورماه، بیشتر از سایر سکوها بر موضوعات فرهنگی، اجتماعی و زندگی روزمره متمرکزند؛ در صورتیکه در ایتا و روبیکا، موضوعات نظامی و امنیتی وزن بیشتری دارند. بله نیز تنها سکویی است که در آن محور سیاسی-دیپلماتیک در رتبه نخست قرار گرفته است.
ایتا؛ از جنگ و توان نظامی تا طلا و حکمرانی
در ایتا و در محور نظامی-منطقه ای، مبحث «توان نظامی و تقابل مستقیم» با ۴۷ درصد بیشترین سهم را داشته است. در عین حال، در نیمه دوم ماه سهم این مورد از حدود ۵۳ به ۴۲ درصد کاسته شده و در مقابل، مبحث «یمن و جبهه منطقه ای» از ۱۷ به ۳۶ درصد افزوده شده است. مسئله «تنگه هرمز» نیز با ۲۶ درصد، سومین جریان اصلی این محور بوده است.
در محور سیاسی، مبحث «دولت و حکمرانی» با ۴۲ درصد در صدر قرار دارد، اما سهم مبحث «مذاکره و دیپلماسی» در نیمه دوم ماه از حدود ۳۷ به ۴۲ درصد رسیده است.
در حوزه اقتصادی، مبحث «طلا و بازار دارایی» با ۴۴درصد جریان اصلی را ایجاد کرده، هرچند سهم آن در نیمه دوم کاسته شده و در مقابل، مبحث «نفت و انرژی» از ۳۰ به ۳۸ درصد افزوده شده است.
در محور فرهنگی نیز مبحث «خانواده و سبک زندگی» با ۵۸ درصد غالب است. در همین حال، با نزدیک شدن به شروع سال تحصیلی، سهم مبحث «آموزش» از ۱۳ به ۲۱درصد افزایش پیدا کرده است.
در مجموع، الگوی محتوایی ایتا در شهریور بیشتر از هر چیز با موضوعات نظامی و سیاسی پیوند دارد، اما تغییرات نیمه دوم ماه نشان میدهد که موضوعات منطقه ای، دیپلماسی و انرژی درحال پررنگ تر شدن بوده اند.
بله؛ سیاست خارجی در کنار اقتصاد و تحولات جنگ
در محور سیاسی بله، مبحث «مذاکره، آمریکا و دیپلماسی خارجی» با ۵۸.۲ درصد جریان غالب بوده و در طول ماه نیز تقریبا ثبات خویش را حفظ نموده است.
در حوزه اقتصادی، مبحث «طلا، دلار و بازار دارایی» با ۵۰.۸ درصد بیشترین سهم را داشته اند. در عین حال، سهم این جریان در نیمه دوم ماه از ۵۳.۴ به ۴۷.۵ درصد کاسته شده و در مقابل، مبحث «نفت و انرژی» از ۲۶.۶به ۳۲.۸ درصد افزوده شده است.
مهم ترین تغییر محتوایی بله در محور نظامی دیده می شود؛ جایی که سهم مبحث «تقابل مستقیم» از ۶۴.۵ به ۴۹.۷ درصد کاسته شده و در مقابل، مبحث «یمن و جبهه منطقه ای» از حدود ۱۰.۵ به ۲۸.۶ درصد رسیده است.
در محور فرهنگی نیز مبحث «دین، آموزش و فرهنگ» با ۳۷.۸ درصد بیشترین سهم را داشته و سهم آن در نیمه دوم افزایش پیدا کرده است.
محتوای بله در شهریور تلفیقی از سیاست خارجی، تحولات اقتصادی و موضوعات جنگی بوده و تغییرات نیمه دوم ماه نیز بیشتر بسمت برجسته شدن موضوعات منطقه ای و انرژی حرکت کرده است.
سروش پلاس؛ غلبه زندگی روزمره در کنار سیاست و جنگ
در سروش پلاس، محور فرهنگی با فاصله قابل توجهی بر سایر موضوعات غلبه دارد. در این محور، مبحث «سلامت، سبک زندگی و خدمات مصرفی» با ۴۶.۶ درصد بیشترین وزن را داشته و سهم آن در نیمه دوم شهریور ماه نیز افزایش پیدا کرده است.
در محور سیاسی، مبحث «آمریکا، مذاکره و دیپلماسی» با ۵۲.۹ درصد جریان اصلی را ایجاد کرده است. در نیمه دوم ماه، سهم مبحث «رهبری و انسجام» از حدود ۲۳.۸به ۹.۵ درصد کاهش یافته، در صورتیکه مبحث «دولت و حکمرانی» از ۲۶.۳ به ۳۴.۹ درصد و «دیپلماسی» از ۴۹.۹به ۵۵.۶ درصد افزایش داشته است.
در حوزه اقتصادی، مبحث «طلا و بازار دارایی» با ۴۲.۸درصد در صدر قرار دارد، اما این محور نسبت به برخی سکوهای دیگر توزیع متوازن تری میان طلا، معیشت و انرژی دارد.
در محور نظامی نیز مبحث «جنگ و تقابل مستقیم» با ۶۷.۳ درصد جریان مسلط است. در عین حال، سهم آن در نیمه دوم ماه از ۷۲ به ۶۳.۴ درصد کاسته شده و مبحث «یمن و جبهه منطقه ای» از ۲.۱ به ۱۵ درصد افزوده شده است.
الگوی سروش پلاس در مجموع نشان میدهد که در کنار حضور موضوعات سیاسی و امنیتی، مسایل در رابطه با زندگی روزمره، سلامت و خدمات مصرفی سهم قابل توجهی از فضای محتوایی این سکو را در اختیار دارند.
روبیکا؛ دیپلماسی و بازار، در کنار روایت جنگ
در روبیکا، مبحث «مذاکره و دیپلماسی خارجی» با ۷۱.۳درصد به وضوح جریان غالب محور سیاسی است و سهم آن در نیمه دوم ماه نیز از ۷۰ به ۷۲.۸ درصد افزایش پیدا کرده است.
در اقتصاد، مبحث «طلا، ارز و بازار دارایی» با ۵۹.۸ درصد بخش اصلی محتوا را ایجاد کرده و سهم آن در نیمه دوم از ۵۸ به ۶۲ درصد رسیده است.
در محور نظامی، مبحث «جنگ و تقابل مستقیم» با ۷۲.۶درصد جریان کاملا غالب بوده، اما سهم آن در نیمه دوم از ۷۶.۱ به ۶۸.۴ درصد کاسته شده است. همزمان، مبحث «یمن و جبهه منطقه ای» از ۲.۷ به ۱۴.۹ درصد افزوده شده است.
در محور فرهنگی نیز مبحث «خدمات دیجیتال و زندگی روزمره» با ۳۸.۳ درصد و «ورزش و رقابت ها» با ۳۷.۵درصد تقریبا سهمی برابر دارند.
روبیکا در شهریور، هم زمان سه جریان پررنگ سیاست خارجی، اقتصاد و جنگ را در خود داشته است؛ با این تفاوت که در نیمه دوم ماه، سهم موضوعات منطقه ای در کنار کاهش نسبی تمرکز بر تقابل مستقیم افزایش پیدا کرده است.
ویراستی؛ زندگی روزمره در صدر، اقتصاد داخلی در کانون توجه
در ویراستی، محور فرهنگی با ۵۸.۸ درصد بیشترین سهم را دارد و در این محور، مبحث «زندگی روزمره و مسایل اجتماعی» با ۷۱.۴ درصد جریان غالب بوده است. محتوای دینی و مذهبی نیز با ۲۰.۲ درصد جایگاه قابل توجه و نسبتاً ثابتی داشته است.
در محور سیاسی، بر خلاف بیشتر سکوهای داخلی، مبحث «دولت و حکمرانی داخلی» با ۴۳.۹ درصد در صدر قرار گرفته و بعد از آن مبحث «رهبری و انسجام» با ۳۶.۷درصد و «دیپلماسی خارجی» با ۱۹.۳ درصد قرار دارند. سهم سیاست خارجی در نیمه دوم ماه نیز از ۲۲ به ۱۶.۱درصد کاسته شده است.
در حوزه اقتصادی، مبحث «معیشت و اقتصاد داخلی» با ۵۱.۶ درصد بیشتر از نیمی از محتوای این محور را به خود اختصاص داده و بعد از آن «بازار دارایی» با ۲۵.۶ درصد و «نفت و انرژی» با ۲۲.۸ درصد قرار دارند.
در محور نظامی نیز مبحث «جنگ و توان نظامی» با ۶۰.۶درصد جریان غالب است، اما سهم آن در نیمه دوم از ۶۹.۶به ۵۳.۲ درصد کاسته شده و در مقابل، مبحث «یمن و جبهه منطقه ای» از ۱۶.۲ به ۳۵.۷ درصد افزایش داشته است.
ویراستی در مجموع الگویی متفاوت از سایر سکوها نشان می دهد؛ در این سکو، زندگی روزمره، مسایل اجتماعی و اقتصاد داخلی وزن بیشتری دارند و موضوعات سیاسی و نظامی نیز بیشتر در کنار همین مسایل بازتاب پیدا می کنند.
سه مبحث مشترک، پنج روایت متفاوت
با وجود تفاوت های ساختاری میان پنج سکو، سه مبحث در شهریور تقریبا در همه آنها حضوری پررنگ داشته اند: آمریکا و مذاکره، جنگ و امنیت، و طلا و فشار اقتصادی.
۱. آمریکا، مذاکره و سیاست خارجی؛ یک مبحث با پنج روایت
آمریکا و سیاست خارجی در هر پنج سکو داخلی از موضوعات پرحجم و پربازدید بوده اند، اما زاویه پرداخت به آن متفاوت می باشد.
در روبیکا، بخش قابل توجهی از این محتوا به خبرهای رسمی وزارت امور خارجه، عراقچی، سازمان ملل و شورای امنیت اختصاص دارد و درنتیجه، دیپلماسی رسمی و مواضع خبری در این سکو برجسته تر است. در بله، مذاکره و آمریکا بیش از منظر دستاوردهای عملی دنبال می شوند؛ همچون این که توافق، تحریم یا تصمیم های واشنگتن چه تاثیری بر اقتصاد، جنگ و شرایط کشور خواهد داشت.
در ایتا، محتوهای در رابطه با آمریکا بیشتر در پیوند با فشار خارجی، دشمنی و جبهه مقاومت بازنمایی شده و سیاست خارجی در چارچوبی امنیتی-مقاومتی قرار گرفته است. در سروش پلاس نیز دیپلماسی حضور قابل توجهی دارد، اما در کنار پیام های رهبری و محتوای هویتی دیده می شود.
در ویراستی، محتواهای در رابطه با آمریکا، ترامپ، مذاکره و تحریم حضور دارند، اما روایتها کمتر بر خبر رسمی دیپلماتیک و بیشتر بر ارزیابی، نقد یا بی اعتمادی به آمریکا و پیوند سیاست خارجی با مقاومت استوارند.
۲. جنگ، توان نظامی و امنیت دریایی؛ از تقابل مستقیم تا جبهه منطقه ای
در شهریورماه محتواهای در رابطه با جنگ، موشک، نیروهای مسلح، آمریکا، اسرائیل و تنگه هرمز در هر پنج سکو حضور چشمگیر دارند، اما نوع تمرکز بر این موضوعات متفاوت می باشد.
در ایتا، محتوای نظامی بیشتر از همه بر توان موشکی، سپاه و پیوند ایران با جبهه مقاومت استوار است و در روبیکا، بخش زیادی از محتوا به اخبار حملات و آخرین تحولات جنگ اختصاص دارد و وجه خبر فوری در آن برجسته تر است.
در بله، جنگ ارتباط بیشتری با تنگه هرمز، نفتکش ها و امنیت مسیرهای تجاری پیدا می کند و در سکوی سروش پلاس، محتوای جنگی در کنار پیام های رهبری، دفاع مقدس و روایتهای هویتی قرار می گیرد.
در ویراستی نیز جنگ و تقابل با آمریکا و اسرائیل از موضوعات پرتکرار هستند، اما این موضوعات بیشتر از خبر صرف، با بازدارندگی، انتقام و مضامین هویتی و مقاومتی پیوند می خورند.
۳. طلا، دلار و فشار اقتصادی؛ از رصد بازار تا نگرانی معیشتی
طلا، دلار، سکه و تغییرات قیمت نیز در هر پنج سکو جریان مشترک قابل توجهی به وجود آورده اند، اما کارکرد این موضوعات در سکوهای مختلف یکسان نیست.
در بله، مبحث طلا بیشتر از سایر سکوها به رفتار عملی کاربر، خرید، تسهیلات و ابزارهای مالی متصل است و در روبیکا، قیمت طلا و دلار بیشتر در چارچوب خبرهای کوتاه، رصد بازار و خدمات مصرفی دیده می شود.
در ایتا، ارز و طلا بیشتر با سیاست اقتصادی، عملکرد دولت و بانک مرکزی پیوند می خورند و در سروش پلاس، طلا و ارز وزن پایین تری دارند و بیشتر در کنار مسایل معیشتی و خدمات روزمره قرار گرفته اند.
در ویراستی نیز دلار و طلا از نظر فراوانی قابل توجه اند، اما بیشتر با تورم، کاهش ارزش پول، گرانی و نقد عملکرد اقتصادی پیوند خورده اند؛ ازاین رو وجه فشار اقتصادی و ارزیابی شرایط معیشتی در این سکو برجسته تر است.
به طور خلاصه، به گزارش زیپو کالا به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی گزارش شهریورماه رادار فضای مجازی با عنوان رصد و تحلیل روندهای محتوایی شبکه های اجتماعی، را بمنظور بررسی فضای محتوایی پنج سکو داخلی ایتا، بله، روبیکا، سروش پلاس و ویراستی در بازه زمانی یکم تا سی ویکم شهریور ۱۴۰۵ منتشر نمود. در این گزارش، محتوای پخش شده در هر یک از این سکوها در چهار محور فرهنگی-اجتماعی، سیاسی-دیپلماتیک، اقتصادی-معیشتی و نظامی-امنیتی بررسی شده و علاوه بر مقایسه الگوی محتوایی سکوها، تغییرات میان نیمه اول و دوم شهریور هم مورد تحلیل قرار گرفته است. این گزارش همین طور با بررسی حجم تولید و میزان بازدید محتوا، نسبت فعالیت کانال های فعال، سهم و اولویت محورهای موضوعی و مهم ترین موضوعات مورد توجه کاربران، تصویری مقایسه ای از فضای محتوایی این پنج سکو ارائه می کند و در ادامه، روندهای مشترک و تفاوت های محتوایی آنها را در مطالبی همچون سیاست خارجی، تحولات نظامی و امنیتی و مسائل اقتصادی و معیشتی مورد توجه قرار می دهد. در بین پنج سکوی بررسی شده، ایتا با بیشتر از ۳۰.۸ میلیون محتوا و ۱۹۴.۵ هزار کانال فعال، بیشترین حجم تولید محتوا را به خود اختصاص داده و در مجموع بیشتر از ۱۷.۹ میلیارد بازدید را در شهریور ماه ثبت کرده است. روبیکا با ۲۱ میلیون محتوا و ۱۷۲ هزار کانال فعال، از نظر حجم تولید در رتبه دوم قرار دارد؛ اما با ثبت بیشتر از ۴۶.۷ میلیارد بازدید، فاصله قابل توجهی با سایر سکوها دارد و پربازدیدترین سکوی داخلی در این مقایسه است. بله هم با ۱۵ میلیون محتوا و ۹۸.۳ هزار کانال فعال، بیشتر از ۱۶.۱ میلیارد بازدید داشته است. سروش پلاس با ۹.۴ میلیون محتوا، ۱۶.۶ هزار کانال فعال و ۳.۴۶ میلیارد بازدید، مقیاس فعالیت کوچک تری نسبت به سه سکوی دیگر دارد. بررسی نسبت حجم محتوا به تعداد کانال ها و صفحات فعال، تفاوت میزان تولید محتوا به ازای هر کانال یا صفحه را در این سکوها نشان میدهد. سروش پلاس با میانگین حدود ۵۶۴ محتوای ماهانه به ازای هر کانال فعال، بالاترین میزان تولید به ازای کانال را دارد؛ به این معنا که بخش قابل توجهی از محتوای این سکو توسط تعداد محدودتری از رسانه ها و کانال های فعال تولید می شود. در ایتا این میانگین حدود ۱۵۸ محتوا و در بله حدود ۱۵۳محتوا به ازای هر کانال در ماه است.
منبع: زیپو کالا
