وقتی صحبت از بیماری های عفونی می شود، بسیاری تصور می کنند منشا این بیماری ها تنها انسان ها هستند؛ اما واقعیت چیز دیگری است. بخش عمده بیماری های عفونی که هر سال میلیونها نفر را در جهان درگیر می کنند، ریشه در دنیای حیوانات دارند. آمارها نشان میدهد حدود ۶۰ درصد بیماری های عفونی شناخته شده انسان منشا حیوانی دارند و نزدیک به ۷۵ درصد بیماری های نوظهور هم از حیات وحش یا حیوانات اهلی به انسان منتقل می گردند. بیماری هایی مانند ابولا، آنفلوآنزای پرندگان و خیلی از بیماری های ویروسی دیگر، نمونه هایی از این زنجیره انتقال هستند.
همین واقعیت سبب گشته است که در سالهای اخیر مفهوم «یک سلامت» (One Health) بیشتر از گذشته مورد توجه متخصصان قرار گیرد؛ نگاهی که بر این اصل استوار است که سلامت انسان، سلامت حیوانات و سلامت محیط زیست سه حلقه به هم پیوسته یک زنجیر هستند و نمی توان هیچ یک را بدون دیگری حفظ کرد.
تخریب زیستگاه های طبیعی، تغییرات اقلیمی، گسترش شهرنشینی، تجارت غیرقانونی حیات وحش و افزایش تماس انسان با حیوانات، احتمال انتقال عوامل بیماری زا را افزایش داده است. ازاین رو پیش گیری از همه گیری های آینده تنها با توسعه خدمات درمانی ممکن نیست؛ بلکه باید از نقطه آغاز، یعنی حفظ سلامت حیوانات و محیط زیست، شروع شود.
البته نقش مردم هم دراین میان خیلی مهم است. رعایت چند اقدام ساده می تواند خطر انتقال خیلی از بیماری ها را کاهش دهد؛ همچون شستن دست ها بعد از تماس با حیوانات، پخت کامل گوشت، تخم مرغ و غذاهای دریایی، استفاده از آب سالم، رعایت اصول بهداشت مواد غذایی، واکسیناسیون و مراقبت از حیوانات خانگی و همینطور محافظت در مقابل نیش پشه ها و کنه ها.
تجربه همه گیری های سالهای اخیر نشان داده است که هزینه پیشگیری، بسیار کمتر از هزینه رویارویی با یک بحران جهانی سلامت است. اگر امروز برای حفظ محیط زیست، سلامت دام ها و حیات وحش سرمایه گذاری نماییم، در واقع از سلامت خود و نسل های آینده محافظت کرده ایم.
«یک سلامت» تنها یک شعار علمی نیست؛ بلکه یادآوری این حقیقت است که انسان قسمتی از طبیعت است، نه جدا از آن. هرچه سیاره ای سالم تر داشته باشیم، جامعه ای سالم تر، ایمن تر و آماده تر برای رویارویی با بیماری های آینده خواهیم ساخت.
*اپیدمیولوژیست و استاد بین الملل دانشگاه
به طور خلاصه، رعایت چند اقدام ساده می تواند خطر انتقال بسیاری از بیماریها را کاهش دهد؛ همچون شستن دست ها پس از تماس با حیوانات، پخت کامل گوشت، تخم مرغ و غذاهای دریایی، استفاده از آب سالم، رعایت اصول بهداشت مواد غذایی، واکسیناسیون و مراقبت از حیوانات خانگی و همچنین محافظت در مقابل نیش پشه ها و کنه ها. هرچه سیاره ای سالم تر داشته باشیم، جامعه ای سالم تر، ایمن تر و آماده تر برای رویارویی با بیماریهای آینده خواهیم ساخت.
منبع: zipokala.ir
