به گزارش ایسنا
، در سالهای اخیر بخصوص یک سال گذشته، گسترش فعالیت پلت فرم های آنلاین فروش طلا و تبلیغات گسترده آنها در رسانه های رسمی و فضای شهری، توجه افکار عمومی و کنشگران صنفی را به خود جلب کرده و این پلت فرم ها با وعده هایی مانند فروش طلا بدون اجرت بدون سود بدون مالیات و تحویل در محل، توانستند اعتماد بخش قابل توجهی از مردم و جامعه را به خود جلب کنند؛ اما همزمان، نگرانی های جدی درباره ی نبود پشتوانه حقیقی طلا، خالی فروشی، نبود شفافیت در قیمت گذاری و تأثیر این کارها بر بازار رسمی معاملات طلای کشور و همینطور نگرانی هایی درباره ی سرمایه مردم و تولید صنایع طلا مطرح می شود.
از سوی دیگر، با ورود نهادهای نظارتی و تدوین دستورالعمل های جدید (طی ماه های اخیر)، ابعاد جدیدی از عملکرد این پلت فرم ها از اجبار به سپرده گذاری شمش استاندارد در بانکها گرفته تا تعیین تکلیف نحوه تحویل طلا به مصرف کننده و سازوکار قیمت گذاری، آشکار شده است؛ در عین حال، همچنان پرسش های مهمی درباره ی میزان پایبندی پلت فرم ها به این ضوابط، آثار اقتصادی فعالیت آنها و از تمامی مهتر اثرگذاری این بخش از کسب و کارهای مجازی بر ایجاد بازارهای غیر حقیقی باقیمانده است.
در این رابطه، سید حجت شفائی – رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر نقره و سنگهای قیمتی ایران
– در گفتگو با ایسنا،
در تشریح ریشه های این مشکلات و وضعیت صنعت طلا در سایه ظهور پلت فرم های آنلاین فروش طلا می گوید: حدودا از سال قبل بود که در سطح شهر، حتی در صداوسیما و شبکه های خانگی، تبلیغات گسترده ای از پلت فرم هایی دیده می شد که ادعا می کردند طلا به هر میزان و هر مقدار، بدون سود، بدون اجرت و بدون مالیات، در منزل تحویل داده می شود. این مساله واقعاً جای تعجب داشت. وقتی چنین سطح گسترده ای از تبلیغات در کشور، رسانه ها و سطح شهر شکل می گیرد، مردم تصور می کنند این مجموعه ها از تمامی فیلترهای نظارتی عبور کرده و مورد تایید هستند، چونکه همگی تبلیغات دارند؛ ازاین رو اعتماد عمومی شکل گرفت و متاسفانه خیلی از مردم جذب این پلت فرم ها شدند.
از سال قبل بود که در سطح شهر، حتی در صداوسیما و شبکه های خانگی، تبلیغات گسترده ای از پلت فرم هایی دیده می شد که ادعا می کردند طلا به هر میزان و هر مقدار، بدون سود، بدون اجرت و بدون مالیات، در منزل تحویل داده می شود.
وی اضافه کرد: اما حقیقت آنست که این پلت فرم ها بدون هیچ نوع دستورالعمل و ضوابط تعیین شده آغاز به فعالیت کردند و در کنار آن حتی سرمایه اولیه آنها هم از پول مردم بود نه پشتوانه طلای خودشان و فقط با داشتن مجوز اتحادیه کسب وکارهای مجازی که خود آن مجوز هم جای بحث داشته و دارد، پول را از مردم می گرفتند و به شکلی با پول مردم نوسان گیری می کردند؛ کمی بعد، برخی سازمان های نظارتی وارد شدند و بعد از آن که فعالیتهای آنها گسترده شد، به مبحث ورود کردند و این پلت فرم ها را موظف کردند که پولی را که از مردم می گیرند تبدیل به طلا کنند و آنرا در بانک کارگشایی بعنوان پشتوانه طلا سپرده گذاری کنند.
فروش بدون پشتوانه؛ آغاز خالی فروشی پلت فرم ها بود
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر ایران تصریح کرد: سوال اصلی اینست که این چه مدل و نوع از کسب وکار است؟ وقتی هیچ سرمایه ای وجود ندارد و پیش از این که اصلا پشتوانه طلا داشته باشند، صرفاً از راه سرمایه مردم مبادرت به خرید و فروش طلا و بعدا طلا خریداری کنند و از این فاصله زمانی هم نوسان بگیرند و میزان قابل توجهی سود کسب کنند. همینطور چه کسانی از این ساختار معیوب حمایت کردند و می کنند که آنها بدون هیچ مانعی گسترش پیدا کردند؟
بیشتر بخوانید:
سیاست های اشتباه ارزی و سکه ای عامل التهاب بازار طلا
شفائی اضافه کرد: در هر صورت خیلی از این پلت فرم ها، مجبور شدند سرمایه ای را که از مردم دریافت نمودند و تا آن روز از راه خالی فروشی کسب درآمد داشتند، تبدیل به طلا کرده و در بانک کارگشایی قرار دهند؛ ما هم در اتحادیه کشوری تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر به نمایندگی از اتاق تجاری ایران در خیلی از جلسات دولتی و حاکمیتی در ارتباط با این مساله حضور داشتیم و از همان اول اعلام کردیم که این مدل کسب وکار اشتباه است و منجر به صدمه به سرمایه مردم، صنعت تولید طلا، سرمایه ملی و در نهایت صدمه به پول ملی می شود.
وی اضافه کرد: جالب اینجاست که سال گذشته، پلت فرم ها برای خود ضوابطی نوشته و می خواستند هیأت عالی نظارت بر تشکل های صنفی و اصناف که در وزارت صمت تشکیل می شود (به ریاست معاون وزیر) این ضوابط را تصویب کند که ما مخالفت کردیم و خوشبختانه نمایندگان مجلس شورای اسلامی هم که ناظر بودند، از ما حمایت کردند و ایرادات زیادی عنوان شد و مبحث به وزارت اقتصاد و هیأت مقررات زدایی ارجاع و پس از چند جلسه بررسی، کمیسیون اقتصادی ریاست جمهوری هیئت دولت با نگاه وسیع تری به مبحث ورود کرد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر ایران خاطرنشان کرد: در این زمینه جلسات مختلفی برگزار و در نهایت دستورالعمل مصوب هیئت دولت و با ابلاغ معاون اول ریاست جمهوری صادر شد که این مساله را مدیریت کرد و پیشنهاد ما این بود که اگر مقرر است پلتفرمی وجود داشته باشد، باید منجر به تقویت تولید شود، نه این که رقیب تولید باشد و شغل کاذب ایجاد کند؛ چونکه صنعت نیستند و عملاً سبب به حاشیه رفتن تولید و خروج سرمایه از تولید می شوند.
اگر مقرر است پلتفرمی وجود داشته باشد، باید منجر به تقویت تولید شود، نه این که رقیب تولید باشد و شغل کاذب ایجاد کند؛ چونکه صنعت نیستند و عملاً سبب به حاشیه رفتن تولید و خروج سرمایه از تولید می شوند.
شفائی اضافه کرد: ما بارها مخالفت خودرا با این شیوه خرید و فروش اعلام کردیم و پیشنهادها را به اتاق تجاری ایران وکمیسیون اقتصادی ریاست جمهوری عرضه دادیم و نتیجه مشورت ها این بود که هر کسی که صاحب پلت فرم است باید ابتدا از خود سرمایه شمش طلا طبق استاندارد ۸۷۱۸ داشته و در بانک یا صندوق مورد تایید بانک مرکزی بگذارد و به میزانی که فروخت از سپرده پلت فرم کم می شود؛ در صورتیکه ابتدا اصرار داشتند طلای آب شده تحویل بانک دهند که مخالفت کردیم و اعلام گردید حتماً باید شمش استاندارد طلا باشد، چونکه سازمان ملی استاندارد اساسا چیزی به نام طلای آب شده را به رسمیت نمی شناسد و حتی در این مورد رسما نامه نگاری انجام داد.
وی اظهار داشت: در نهایت مقرر شد هر کسی که می خواهد پلت فرم داشته باشد، باید شمش استاندارد ۸۷۱۸ را به بانک یا صندوق تحویل دهد تا در زمان لازم بتواند آنرا به مردم تحویل داده و همینطور مقرر شد طلای تحویلی به مصرف کننده به صورت پلاک و دارای کد استاندارد باشد و همانطور که تولیدکننده روی زیورآلات کد خودرا حک می کند، آنها هم دارای کد شناسایی تولیدکننده و حک شده باشد و طبق دستورالعمل ابلاغی هیچ پلتفرمی حق فروش و تحویل طلای آبشده و شمش به مشتری ندارد.
پلتفرم ها همچنان مثل قبل به کار خود ادامه می دهند!
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر ایران اضافه کرد: متعاقب این موضوعات چارچوب اولیه در آغاز نیمه دوم سال جاری ایجاد و مقرر شد بعد از ابلاغ دستورالعمل و تنظیم ضوابط در هیئت مقررات زدایی و تنظیم سامانه معاملاتی و نظارتی توسط بانک مرکزی، پلت فرم های موجود دو ماه فرصت داشته باشند تا خودرا با آن تطبیق دهند، در غیر این صورت فعالیتشان ابطال خواهد شد، اما متاسفانه هنوز این ضوابط ابلاغ نشده و پلت فرم ها هم به همان روش گذشته بدون ضابطه به فعالیت خود ادامه می دهند.
جنگ ۱۲روزه کسری طلای پلت فرم ها را آشکار کرد
شفائی درباره ی خالی فروشی بعضی از این پلت فرم ها اظهار داشت: در جریان جنگ ۱۲روزه، وقتی مردم برای فروش طلا در پلت فرم ها اقدام نمودند، مشخص شد که اغلب پلت فرم ها موجودی و پشتوانه طلا ندارند، در صورتیکه بر طبق کارگروهی که تشکیل شده بود، پلت فرم ها موظف بودند ۹۰ درصد پشتوانه طلا را در بانک گذاشته، اما از این مساله سوءاستفاده کردند.
بیشتر بخوانید:
پایان بی قانونی در معاملات پلت فرم های طلا/ دولت وارد شد؛ هر چند دیر!
وی اضافه کرد: در زمان جنگ، بانک مرکزی برای پیشگیری از التهاب اقتصادی، فروش برخط آنلاین طلا را مسدود کرد، اما حساب پلت فرم ها مسدود نشد و خیلی از آنها نتوانستند پاسخگوی مردم باشند و نابسامانی شدیدی به وجود آمد و حتی پس از جنگ هم گزارش هایی داشتیم که مردم هنوز تا مدتها نتوانستند طلا و پول خودرا دریافت نمایند.
در جریان جنگ ۱۲روزه، وقتی مردم برای فروش طلا در پلت فرم ها اقدام نمودند، مشخص شد که اغلب پلت فرم ها موجودی و پشتوانه طلا ندارند، در صورتیکه بر طبق کارگروهی که تشکیل شده بود، پلت فرم ها موظف بودند ۹۰ درصد پشتوانه طلا را در بانک گذاشته، اما از این مساله سوءاستفاده کردند.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر کشور تصریح کرد: بدون شک این مساله به وضوح نشان میدهد وقتی پلت فرم ها سرمایه ای از خود ندارند، با پول مردم بازی می کنند و حتی طلایی که در بانک گذاشته بودند هم عیارسنجی نشده و مشخص نبود که واقعاً ۱۸ عیار است یا عیار دیگری دارد و حتی طبق صحبت هایی که در جلسات شنیدیم، کار به جایی کشیده شد که در زمان جنگ، یکی از پلت فرم ها با بالاتر از ۱۰۰ کیلوگرم کسری طلا روبرو و حتی در بخش کیف پول ها چند صد میلیارد تومان کم آورده بودند.
قیمت گذاری شبانه و سیگنال غلط به بازار
شفائی اظهار داشت: در نهایت در ماه های اخیر دستورالعمل در ارتباط با ساماندهی این حوزه در هیأت دولت مصوب و توسط معاون اول رییس جمهور ابلاغ گردید، اما همچنان منوط به تدوین ضوابط در هیأت مقررات زدایی شده که متاسفانه در این مرحله برخی انحراف ها بوجود آمد. بعنوان مثال بحث قیمت گذاری و ساعت کاری در دستورالعمل نیامد و با وجود این که قرار بود قیمت بر مبنای نرخ اتحادیه تهران تعیین شود، اما در جلسه نهائی در وزارت اقتصاد با حضور وزیر اقتصاد این مساله باردیگر تغییر نمود و هنوز بلاتکلیف مانده است.
وی اخطار داد: این که یک پلت فرم خودش قیمت استخراج کند و بدون محدودیت ساعت کاری فعالیت کند منطقی نیست. طلا مانند دارو نیست که به خاطر مسایل در ارتباط با سلامت در هر ساعاتی در اختیار قرار بگیرد، قیمت طلا بر مبنای اونس جهانی و بازار آزاد ارز در کشور استخراج می شود و ساعت مشخصی دارد. متاسفانه در جنگ ۱۲روزه، وقتی همه فروشنده بودند، برخی پلت فرم ها قیمت را پایین تر از نرخ مرجع یعنی اتحادیه تهران تعیین کردند و مردم مجبور شدند به آنها بفروشند.
رئیس اتحادیه کشوری تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر تصریح کرد: بازار طلا در سراسر دنیا ساعت کاری مشخصی دارد و قیمت سازی شبانه سبب ایجاد سیگنال کاذب در کل بازار می شود که پارسال و حتی در هفته های اخیر شاهد آن بودیم که بعد از حذف ارز ترجیحی و التهابات سیاسی توسط این پلت فرم ها و تنها طی چند روز، قیمتها نیمه شب و به صورت عجیبی بالا رفت.
بازار طلا در سراسر دنیا ساعت کاری مشخصی دارد و قیمت سازی شبانه سبب ایجاد سیگنال کاذب در کل بازار می شود.
شفائی اظهار داشت: در کشور حدود ۶۰ هزار واحد صنفی طلافروشی وجود دارد؛ اگر هر کدام بخواهند به شخصه و در هر ساعتی قیمت استخراج کنند، با چه معیار و خط کشی میتوان از نرخ اتحادیه تبعیت کرد؟ پلت فرم ها هم باید از نرخ اتحادیه و با ساعت کاری تبعیت و فعالیت کنند اما متاسفانه وقتی مردم به شکل هیجانی مبادرت به خرید می کنند، قیمتها را می افزایند و وقتی مردم فروشنده می شوند، قیمت را پایین می آورند و تمام دود این ماجرا به چشم مردم می رود. این در شرایطی است که این پلت فرم ها بازار کاذب به وجود آورده اند و عملاً سرمایه را از تولید خارج و به سوی سوداگری در حوزه پول و طلا می برند.
وی در آخر اضافه کرد: بدون شک باید یک نظارت جامع و قانونمند بر نحوه فعالیت و عملکرد پلت فرم ها صورت گیرد و مردم از خرید طلای آبشده حتی به شکل فیزیکی پرهیز کنند، چون متضرر خواهند شد چونکه طلای آبشده و مواد خام فقط باید در چرخه تولید این صنعت جریان داشته باشد و تخصص خودرا می طلبد و اگر می خواهند از پلت فرم ها طلا خریداری کنند، چه در موقع خرید چه فروش حتماً با نرخ اتحادیه مقایسه کنند و فقط در ساعات کاری بازار واتحادیه مبادرت به معامله کنند.
حرف آخر اینکه شفائی افزود: ما بارها مخالفت خودرا با این شیوه خرید و فروش اعلام کردیم و پیشنهادها را به اتاق تجاری ایران وکمیسیون اقتصادی ریاست جمهوری عرضه دادیم و نتیجه مشورت ها این بود که هر کسی که صاحب پلتفرم است باید ابتدا از خود سرمایه شمش طلا طبق استاندارد ۸۷۱۸ داشته و در بانک یا صندوق مورد تایید بانک مرکزی بگذارد و به میزانی که فروخت از سپرده پلتفرم کم می شود؛ در صورتی که ابتدا اصرار داشتند طلای آب شده تحویل بانک دهند که مخالفت کردیم و اعلام گردید حتما باید شمش استاندارد طلا باشد، چراکه سازمان ملی استاندارد اساسا چیزی به نام طلای آب شده را به رسمیت نمی شناسد و حتی در این مورد رسما نامه نگاری انجام داد. وی گفت: در نهایت مقرر شد هر کسی که می خواهد پلتفرم داشته باشد، باید شمش استاندارد ۸۷۱۸ را به بانک یا صندوق تحویل دهد تا در زمان لازم بتواند آن را به مردم تحویل داده و همچنین مقرر شد طلای تحویلی به مصرف کننده به شکل پلاک و دارای کد استاندارد باشد و همانطور که تولیدکننده روی زیورآلات کد خودرا حک می کند، آنها هم دارای کد شناسایی تولیدکننده و حک شده باشد و طبق دستورالعمل ابلاغی هیچ پلتفرمی حق فروش و تحویل طلای آبشده و شمش به مشتری ندارد. به عنوان مثال بحث قیمت گذاری و ساعت کاری در دستورالعمل نیامد و علیرغم این که قرار بود قیمت مبنی بر نرخ اتحادیه تهران تعیین شود، اما در جلسه نهایی در وزارت اقتصاد با حضور وزیر اقتصاد این مسئله بار دیگر تغییر نمود و هنوز بلاتکلیف مانده است.
منبع: zipokala.ir