مدیرکل دفتر اطلاعات و داده های آب کشور اظهار داشت: تراز آب زیرزمینی آبخوان های آبرفتی کشور در دراز مدت بالغ بر ۱۰.۸۸متر و به صورت متوسط سالانه ۰.۴ متر افت داشته است.
به گزارش زیپو کالا به نقل از پایگاه خبری آب ایران، «فیروز قاسم زاده» اضافه کرد: متوسط کسر مخزن سالانه آبخوان های آبرفتی کشور در سال آبی ۱۴۰۰- ۱۳۹۹ که یک سال خیلی کم آب بود، بیشتر از ۷.۱ میلیارد متر مکعب بوده است.
وی درباره نتایج افت سطح آب زیرزمینی اشاره کرد: خشک شدن رودخانه ها و تالاب ها، از بین رفتن پوشش گیاهی، افزایش گرد و خاک، فرونشست زمین، ایجاد فروچاله ها و شکاف های طولانی در دشت ها و شور شدن آب زیرزمینی در این مناطق از نتایج جدی افت سطح آب های زیرزمینی خواهد بود.
قاسم زاده افزود: بررسی منطقه ای تغییرات سطح آب و حجم مخازن آبرفتی گویای آن می باشد که نواحی غرب و تا حدی شمال و شمال غرب کشور و فلات مرکزی و نوار شرق که وسیع ترین و ضخیم ترین پهنه های آبرفتی را در برگرفته و بیشترین سهم برداشت از منابع آب زیرزمینی را دارد، همچنان با تشدید افت سطح آب و کسری مخزن همراه می باشد.
مدیرکل دفتر اطلاعات و داده های آب کشور اظهار داشت: آثار منفی افت آب های زیرزمینی سبب نابودی آبخوان های کشور می شود و احیای آنها را هم گرفتار مشکل می کند، به صورتی که فرونشست زمین علاوه بر خسارت هایی که به زیرساخت ها و ابنیه وارد می کند، تراکم لایه های خاک و کاهش تخلخل آنرا سبب شده و در نهایت منجر به از بین رفتن ظرفیت ذخیره آب در آبخوان و عدم امکان ذخیره آب در سفره آب زیرزمینی می شود.
قاسم زاده با اشاره به اینکه منابع آب زیرزمینی بعنوان ذخایر استراتژیک و ارزشمندی هستند که شکل گیری آنها طی سالیان طولانی صورت می پذیرد خاطرنشان ساخت: در اقلیم های با محدودیت دسترسی به منابع آبی نظیر اقلیم خشک و نیمه خشک کشورمان، وابستگی به منابع آب زیرزمینی بالاست و عدم تعادل در این ذخایر خدادادی می تواند سبب بروز مشکلات و تنش های آبی جدی شود.
وی افزود: در کنار روند کاهشی بارش کشور، روند افزایشی دما سبب افزایش تبخیر و کاهش سهم بارش های مؤثر شده و شرایط مذکور در کنار تغییرات عوامل اجتماعی و اقتصادی در طول سالهای قبل و همینطور اتخاذ نشدن تصمیم های متناسب و سازگار با شرایط کم آبی، سبب تغذیه نشدن مناسب و افت تراز آب زیرزمینی شده و همین مساله سبب محدودیت منابع آب در دسترس و ضعیف تر شدن آبخوان ها می شود.
مدیرکل دفتر اطلاعات و داده های آب کشور در باره اقدام های انجام یافته در چارچوب طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی اظهار داشت: فعالیتهای مهمی در حوزه انسداد چاه های غیرمجاز، تجهیز چاه ها به ابزار اندازه گیری، پیشگیری از اضافه برداشت چاه های مجاز، اجرای پروژه های تغذیه مصنوعی و فرهنگسازی انجام شده است که لزوم دارد بمنظور پیشگیری از افت بیشتر آبخوان ها، ضمن تداوم فعالیتهای فوق الذکر، با آگاهی رسانی و جلب مشارکت ذینفعان و پرهیز از رفتارهای اسراف گرایانه در جهت بهبود وضعیت منابع آب زیرزمینی گام برداریم.
